Z AGRESYWNĄ PRAKTYKĄ RYNKOWĄ będziemy mieli do czynienia wtedy, gdy przez niedopuszczalny nacisk w znaczny sposób ogranicza lub może ograniczyć swobodę wyboru przeciętnego konsumenta lub jego zachowanie względem produktu i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez niego decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.
Przez NIEDOPUSZCZALNY NACISK należy rozumieć każdy rodzaj wykorzystania przewagi wobec konsumenta, w szczególności użycie lub groźba użycia przymusu fizycznego lub psychicznego, w sposób znacznie ograniczający zdolność przeciętnego konsumenta do podjęcia świadomej decyzji dot. umowy. Przy czym tak jak przy pozostałych nieuczciwych praktykach rynkowych dla oceny czy praktyka jest agresywna nie ma znaczenia, czy konsument uległ temu niedopuszczalnemu naciskowi, czy nie.
Przykład: Do mieszkania konsumenta przychodzi przedstawiciel handlowy nowej firmy energetycznej, który powołując się na współpracę z zakładem energetycznym, od którego konsument kupuje prąd, żąda od konsumenta natychmiastowego podpisania przedłożonych dokumentów dotyczących nowej umowy. Na zgłoszone przez konsumenta wątpliwości czy aby na pewno handlowiec reprezentuje jego dotychczasowego sprzedawcę energii, przedstawiciel grozi konsumentowi, że odmowa podpisania dokumentów równoznaczna będzie z odcięciem prądu w całym mieszkaniu.
Aby ocenić czy praktyka rynkowa jest agresywna należy w szczególności wziąć pod uwagę:
- Czas, miejsce, rodzaj lub uciążliwość praktyki,
- Celowe wykorzystanie przez przedsiębiorcę przymusowego położenia konsumenta lub innych okoliczności, które są na tyle poważne, że ograniczają zdolność konsumenta do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej umowy,
- Uciążliwe lub niewspółmierne bariery pozaumowne wykorzystywane przez przedsiębiorcę do przeszkodzenia konsumentowi w wykonaniu jego praw umownych, w tym prawa do odstąpienia i wypowiedzenia umowy lub do rezygnacji na rzecz innego produktu lub przedsiębiorcy,
- Groźby podjęcia działania niezgodnego z prawem lub użycie obraźliwych sformułowań bądź sposobów zachowania.
W ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zamieszczony jest KATALOG CZARNYCH PRAKTYK, czyli takich nieuczciwych praktyk rynkowych, które uznawane są za agresywne w każdych okolicznościach:
- Wywoływanie wrażenia, że konsument nie może opuścić pomieszczeń przedsiębiorcy bez zawarcia umowy;
- Składanie wizyt w miejscu zamieszkania konsumenta, nawet jeżeli nie przebywa on tam z zamiarem stałego pobytu, ignorując prośbę konsumenta o jego opuszczenie lub zaprzestanie takich wizyt, z wyjątkiem przypadków egzekwowania zobowiązań umownych, w zakresie dozwolonym przez obowiązujące przepisy;
- Uciążliwe i niewywołane działaniem albo zaniechaniem konsumenta nakłanianie do nabycia produktów przez telefon, faks, pocztę elektroniczną lub inne środki porozumiewania się na odległość, z wyjątkiem przypadków egzekwowania zobowiązań umownych, w zakresie dozwolonym przez obowiązujące przepisy;
- Żądanie natychmiastowej lub odroczonej zapłaty za produkty bądź zwrotu lub przechowania produktów, które zostały dostarczone przez przedsiębiorcę, ale nie zostały zamówione przez konsumenta;
- Informowanie konsumenta o tym, że jeżeli nie nabędzie produktu, przedsiębiorcy może grozić utrata pracy lub środków do życia;
- Żądanie od konsumenta zgłaszającego roszczenie, w związku z umową ubezpieczenia, przedstawienia dokumentów, których w sposób racjonalny nie można uznać za istotne dla ustalenia zasadności roszczenia, lub nieudzielanie odpowiedzi na stosowną korespondencję, w celu nakłonienia konsumenta do odstąpienia od zamiaru wykonania jego praw wynikających z umowy ubezpieczenia;
- Umieszczanie w reklamie bezpośredniego wezwania dzieci do nabycia reklamowanych produktów lub do nakłonienia rodziców lub innych osób dorosłych do kupienia im reklamowanych produktów;
- Wywoływanie wrażenia, że konsument już uzyskał, uzyska bezwarunkowo lub po wykonaniu określonej czynności nagrodę lub inną porównywalną korzyść, gdy w rzeczywistości nagroda lub inna porównywalna korzyść nie istnieje lub uzyskanie nagrody lub innej porównywalnej korzyści uzależnione jest od wpłacenia przez konsumenta określonej kwoty pieniędzy lub poniesienia innych kosztów.
Podstawa prawna: art. 8 i 9 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
