Ponad 86 mln złotych będzie kosztować budowa nowego budynku Teatru Zagłębia i przebudowa obecnej siedziby. Po latach starań i prac przygotowawczych, jeszcze we wrześniu ruszą pierwsze prace.
2 września w Teatrze Zagłębia w Sosnowcu podpisana została umowa z wykonawcą rozbudowy i przebudowy teatru – firmą ALSTAL Sp z o.o Sp.k. To kolejny, kluczowy etap jednej z najważniejszych inwestycji w historii sosnowieckiej sceny. W wydarzeniu wzięli udział Marszałek Województwa Śląskiego Wojciech Saługa i Prezydent Miasta Sosnowca Arkadiusz Chęciński. Ze strony wykonawcy umowę podpisali Adam Fronczak, wiceprezes Zarządu ALSTAL Grupa Budowlana oraz Monika Bonk, członkini Zarządu. Teatr Zagłębia reprezentowała Justyna Łagowska-Klata, p.o. dyrektorki Teatru Zagłębia – Efektem podpisanej dziś umowy będzie nowa, duża scena z widownią dla około 400 osób, nowoczesne zaplecze techniczne i przestrzenie otwarte dla mieszkańców, a także kompleksowa modernizacja zabytkowej siedziby teatru – cieszy się Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.
Latem 2025 roku Teatr Zagłębia podpisał z Województwem Śląskim umowę dotyczącą dofinansowania rozbudowy teatru ze środków programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027. Całość przedsięwzięcia obejmuje dwa zasadnicze elementy: budowę nowej części teatru oraz kompleksową modernizację istniejącego, zabytkowego gmachu przy ul. Teatralnej 4. – Liczę, że za 2 lata będziemy mogli cieszyć się i witać widzów już w nowym miejscu z dwoma scenami. To będzie coś wspaniałego dla mieszkańców Sosnowca i całej aglomeracji – mówiła Anna Jedynak-Rykała, przewodnicząca Rady Miejskiej w Sosnowcu.
W ramach środków europejskich na ten projekt przyznano 16,25 mln zł na przebudowę istniejącego budynku oraz prawie 43 mln zł na rozbudowę teatru. Łączna kwota to blisko 60 mln zł. – Środki, które trafiły do Sosnowca są tak naprawdę wsparciem mieszkańców całej Unii Europejskiej. UE to prawdziwa wspólnota, a to są prawdziwe środki, które trafiły do Polski i zmieniają nasz kraj, nasze województwo i Sosnowiec. Teatr Zagłębia to 128 lat wspaniałej historii ważnego i zasłużonego teatru w ważnym mieście – podkreślał Wojciech Saługa, marszałek województwa śląskiego. Pozostała kwota ok. 27 mln złotych jest wkładem własnym miasta.
Nowy budynek powstanie na terenie obecnego parkingu przy teatrze. Jego najważniejszym elementem będzie duża scena typu Black Box z widownią dla około 400 osób. Otwierany horyzont i możliwość swobodnej konfiguracji widowni pozwolą na dostosowanie przestrzeni do różnych form teatralnych i performatywnych. Rozwiązanie to da twórcom znacznie większą swobodę inscenizacyjną niż obecna scena. Nowa część teatru zostanie podzielona na trzy główne strefy. Strefa widza obejmie nową scenę i widownię, ale także kawiarnię oraz przestrzenie przeznaczone na działalność edukacyjną, spotkania i inicjatywy lokalne. Dzięki temu teatr będzie mógł funkcjonować nie tylko w godzinach spektakli, lecz również jako miejsce codziennej aktywności mieszkańców. Strefa techniczna pomieści m.in. pracownie stolarskie i modelatorskie, magazyny scenografii i kostiumów oraz zaplecze niezbędne do przygotowywania przedstawień. Powstanie również nowoczesne zaplecze dla zespołu teatru – sale prób, przestrzenie dla artystów i pracowników technicznych oraz część administracyjna. Inwestycja pozwoli tym samym skupić w jednym miejscu funkcje, które obecnie są częściowo rozproszone.
Drugim elementem inwestycji będzie modernizacja istniejącego budynku Teatru Zagłębia. Jednym z najważniejszych założeń projektu jest zachowanie jego historycznych walorów przy jednoczesnym dostosowaniu obiektu do współczesnych standardów. Planowane jest m.in. przywrócenie charakteru elewacji z lat 20. XX wieku. Kompleksową renowację przejdzie również istniejąca scena – jeden z najstarszych elementów budynku. Zachowa swój klasyczny charakter, ale zostanie dostosowana do współczesnych wymagań technicznych. Modernizacja obejmie także widownię, instalacje, systemy przeciwpożarowe oraz rozwiązania poprawiające akustykę obiektu. Cały budynek zostanie dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Proces projektowania i realizacji inwestycji zakłada kierowanie się zasadami architektury organicznej (tzw. zielonego budownictwa): zastosowania 20% materiałów recyklingowanych, wykorzystania nowoczesnych technologii w oczyszczaniu powietrza i skorzystania z wyrobów budowlanych posiadających deklaracje środowiskowe. Projekt zakłada zachowanie istniejącej zieleni oraz powstanie ogrodu letniego/zimowego. Do nawadniania zostanie wykorzystana instalacja do zbierania deszczówki.
Rozbudowa nie oznacza przerwy w działalności Teatru Zagłębia. Przez cały okres realizacji inwestycji instytucja będzie grała, wykorzystując sceny tymczasowe w Sosnowcu i regionie. Spektakle będą prezentowane m.in. w Szkole Muzycznej i Banku Sztuki, a część repertuaru będzie realizowana także poza Sosnowcem. „Gorączka żelaza” zostanie pokazana w Pałacu Kultury Zagłębia w Dąbrowie Górniczej. Przeniesienie działalności do różnych przestrzeni jest jednocześnie okazją do wyjścia teatru poza jego tradycyjną siedzibę i dotarcia do publiczności w nowych miejscach – Tu apeluję do widzów, pamiętajcie, Teatr Zagłębia nie przestaje grać. To dla nas bardzo ważne. Jesteśmy i będziemy tu, będziemy grać w różnych innych przestrzeniach – podkreślała Justyna Łagowska-Klata nowa dyrektorka Teatru Zagłębia.
Rozbudowa odpowiada zarówno na ograniczenia obecnej siedziby, jak i na rozwój działalności Teatru Zagłębia oraz wysoką frekwencję odnotowywaną w kolejnych sezonach.
Historia sosnowieckiej sceny sięga 1897 roku. Inwestycja ma połączyć tę ponadstuletnią tradycję z rozwiązaniami odpowiadającymi potrzebom współczesnego teatru – zarówno pod względem artystycznym i technologicznym, jak i dostępności oraz sposobu funkcjonowania instytucji w mieście.
W marcu 2021 roku dyrekcja Teatru Zagłębia podpisała umowę na przeprowadzenie konkursu architektonicznego na rozbudowę i modernizację zabytkowej siedziby placówki ze Stowarzyszeniem Architektów Polskich w Katowicach. Projekt architektoniczny przebudowy został powierzony prof. Romualdowi Loeglerowi oraz Sławomirowi Gębisiowi z Atelier Loegler Architekci. – Kilka lat temu, gdy dyrektorem Teatru był nieodżałowany Zbigniew Leraczyk rozmawialiśmy o rozwoju Teatru, polepszeniu warunków pracy aktorów i daniu szansy na większy rozwój. Pamiętam, powiedziałem wtedy, że musimy spróbować budować – mówił w styczniu 2025 roku Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca. Teraz czas na realizację tego najważniejszego kulturalnego projektu w Sosnowcu.
Podpisanie umowy z wykonawcą 2 września otwiera kolejny etap przedsięwzięcia – przejście od wieloletnich przygotowań, pozyskiwania finansowania i prac projektowych do realizacji inwestycji, która zasadniczo zmieni warunki funkcjonowania Teatru Zagłębia. – Dla ludzi teatru to bardzo ważny moment, który zamyka pewien etap i otwiera następny. Wkrótce zaprosimy mieszkańców do ostatnich odwiedzin Teatru Zagłębia w takim kształcie. Później już takiej możliwości nie będzie. Chciałam również podziękować poprzednim dyrektorom Teatru Zagłębia z ostatnim duetem Iwony Woźniak i Jackiem Jabrzykiem na czele. Wiem, ile wysiłku włożyli w budowaniu tego teatru – dodała Justyna Łagowska-Klata.
– Cieszę się, że możemy uczestniczyć w tak ważnej dla miasta i teatru inwestycji. Dziękuję za zaufanie i chciałem zapewnić, że korzystając z naszego doświadczenia, tradycji i profesjonalizmu wykonamy te zadanie w terminie i takim standardzie, żeby ten obiekt był chlubą miasta – zaznaczył Adam Fronczak, wiceprezes Zarządu firmy Alstal. Otwarcie nowej sceny powinno odbyć się z końcem 2028 roku.
